6 thách thức chờ Obama

Một bài phân tích của NBC đã vạch ra 6 thách thức mà ông Obama sẽ đương đầu lâu dài, nhưng cần có phương án giải đáp từ nay đến khi nhậm chức nhiệm kỳ hai, bao gồm giảm chi tiêu công, bổ nhiệm các thành viên mới trong chính phủ và thực thi luật bảo hiểm y tế bắt buộc.

Giảm chi tiêu công

Hạ viện Mỹ đã thông qua Luật Kiểm soát Thâm hụt ngân sách 2011. Theo đạo luật này, chi tiêu của chính phủ sẽ giảm hơn 100 tỷ USD trong năm 2013. Nhưng vào năm sau, có lẽ mức giảm chi tiêu sẽ lớn hơn cả mức mà hạ viện và tổng thống mong đợi. Douglas Elmendorf, giám đốc Văn phòng Ngân sách Quốc hội, từng nói hồi tháng 8 rằng mức giảm chi tiêu, cùng với việc tăng thuế, có thể đẩy nền kinh tế vào vòng xoáy suy thoái mới trong năm 2013.

Nợ công tăng tới mức cao nhất

Theo Trung tâm Chính sách Lưỡng đảng, vào một ngày nào đó trong tháng 2, khoản nợ của chính phủ liên bang sẽ tới mức giới hạn. Điều đó vẫn xảy ra ngay cả khi Bộ Tài chính áp dụng những biện pháp kiểm toán tạm thời để đẩy lùi ngày ấy. Những nghị sĩ Cộng hòa trong hạ viện từng tỏ ra lưỡng lự khi bỏ phiếu để nâng mức trần nợ công vào năm 2011, sau khi thế giằng co trong cuộc đối đầu giữa Obama và phe Cộng hòa trong hạ viện khiến lòng tin của giới đầu tư trong các thị trường tài chính Mỹ giảm mạnh. Có thể Hạ viện mới, với đa số thuộc về Cộng hòa, sẽ lừng khừng hơn trong việc nâng trần nợ công sau khi Obama tiếp tục ở lại Nhà Trắng thêm 4 năm nữa.

Gánh nặng thuế tăng

Mức thuế thu nhập hiện nay sẽ hết hiệu lực vào ngày 31/12. Nếu quốc hội và tổng thống không hành động, mức giảm thuế cho tầng lớp trung lưu và khoản khấu trừ thuế dành cho công dân dưới 18 tuổi (1.000 USD/người) sẽ bị giảm một nửa. Chính sách giảm thuế tạm thời cho trợ cấp An sinh Xã hội cũng sắp hết hiệu lực. Hậu quả của những sự kiện đó, theo Trung tâm Chính sách Thuế, là gánh nặng thuế mà mỗi người đóng thuế phải chịu sẽ tăng thêm 3.500 USD vào năm 2013. Ngoài ra, Đạo luật Bảo hiểm Y tế với mức phí phải chăng (Affordable Care Act), có hiệu lực từ ngày 1/1 năm sau, áp đặt mức tăng thuế tới 20 tỷ USD trong năm 2013 đối với những người có thu nhập năm trên 200.000 USD.

Bổ nhiệm các thành viên mới trong chính phủ

Sau khi giành thắng lợi trong cuộc bầu cử, Obama sẽ phải tìm người thay thế Bộ trưởng Tài chính Tim Geithner và Ngoại trưởng Hillary Clinton. Việc đề cử người cho hai vị trí này có thể sẽ trở thành quá trình căng thẳng và kéo dài nếu tâm trạng của các thành viên Thượng viện không thoải mái. Obama cũng cần Thượng viện phê chuẩn 82 vị trí mới trong hệ thống tòa án.

Thực thi Đạo luật Bảo hiểm Y tế gây tranh cãi

Chính quyền mới của Mỹ sẽ phải thiết lập, điều chỉnh rồi vận hành cơ chế thực thi Đạo luật Bảo hiểm Y tế với mức phí phải chăng, thường được gọi là “Obamacare”. Từ khi phe Cộng hòa giành thế đa số tại Hạ viện vào năm 2010, họ đã bỏ phiếu nhiều lần nhằm hủy đạo luật. 27 bang cũng kiện đạo luật này lên Tòa án Tối cao. Bên nguyên đơn tập trung vào một điều khoản trong luật, theo đó việc mua bảo hiểm y tế là nghĩa vụ bắt buộc và những người không mua sẽ bị phạt. Nhiều người cho rằng chính phủ không nên buộc họ phải trả tiền cho việc chăm sóc sức khỏe của người khác.

Syria, vũ khí hóa học và Iran

Cụm từ “vũ khí hủy diệt hàng loạt” đã lùi sâu vào dĩ vãng sau khi quân đội Mỹ không tìm thấy bất kỳ vũ khí hủy diệt hàng loạt nào tại Iraq khi họ chiếm nước này vào năm 2003. Nhưng hiện nay cộng đồng quốc tế đều biết chính quyền Syria sở hữu một số lượng vũ khí hóa học lớn, bao gồm khí độc gây tê liệt thần kinh. Có thể một phần vũ khí hóa học của Syria sẽ thất thoát trong quá trình xung đột. Trong khi đó, Iran, đồng minh của Syria, dường như đang thực hiện chương trình chế tạo vũ khí hạt nhân và không hợp tác với Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế.