Các đại biểu Quốc hội, chuyên gia tài chính nhận định gì về BHTG?

* Bảo hiểm tiền gửi - “Cái neo an toàn cho nền kinh tế”


Với  nhận định “BHTG là cái neo của  nền  kinh tế”, TS. Cao Sỹ Kiêm - Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội - nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chia sẻ: “Khi chúng ta bắt đầu bước vào kinh tế thị trường, không có BHTG, không có trích rủi ro. Lúc đó ngân hàng có vấn đề thì tự ngân hàng phải đứng ra “chịu trận”. Sự đổ vỡ hàng loạt của các HTX năm 1990, chúng ta mất gần 4 năm để giải quyết vì không có quy định đảm bảo an toàn cho các hoạt động này, dân đòi mà ngân hàng không trả nổi, dẫn đến nhiều cuộc biểu tình rất quyết liệt. Đây là bài học cay đắng khi chúng ta chưa có hệ thống BHTG”

Kể về kỷ niệm của mình trước khi BHTGVN ra đời, TS. Võ Trí Thành - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý Nhà nước Trung ương - nhớ lại: “Tôi vẫn còn nhớ rất rõ các cảnh biểu tình trước Trụ sở UBND TP. Hà Nội khi hệ thống HTX tín dụng đổ vỡ. Sau này tôi được biết còn nhiều vụ việc khác, ở một số tỉnh thành hay như vụ người dân đổ xô đến rút tiền vì thông tin thất thiệt của ngân hàng ACB”.

  TS.Đinh Xuân Thảo - đại biểu Quốc hội, Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập pháp - đã nhấn mạnh: “Bảo vệ sự ổn định của hệ thống ngân hàng là việc quan trọng hơn, là vấn đề lớn hơn. Khi xảy ra rủi ro trong tiền gửi thì đã có một khoản trích riêng đảm bảo cho nền kinh tế để không thiệt cho dân và các ngân hàng thương mại”. BHTG với tư cách là 1 thiết chế tài chính không thể thiếu có chức năng giám sát ngân hàng, góp phần nâng cao hiệu quả cho hoạt động ngân hàng”
     * Địa vị pháp lý của tổ chức BHTGVN – Độc lập sẽ hiệu quả hơn
Về vấn đề này, TS. Cao Sỹ Kiêm“Cách tốt nhất là chúng ta căn cứ vào thông lệ quốc tế để xây dựng mô hình tiếp cận nhanh hơn với thị trường, để chúng ta giải quyết một cách cơ bản cả về mô hình tổ chức, hệ thống thể chế cũng như sự phối hợp với các cơ quan chức năng trong hệ thống giám sát tài chính như Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia. Có như vậy mới đảm bảo cho hoạt động BHTG phát huy được nhanh, đầy đủ, đúng vị trí của nó, đóng góp xứng đáng cho hoạt động của hệ thống tài chính. Đây cũng là nhân tố tạo niềm tin và đảm bảo cho hệ thống tài chính”
TS. Võ Trí Thành lập luận: “Rõ ràng một tổ chức BHTG có tính độc lập hơn, ít nhất là độc lập một cách tương đối so với NHTW thì tốt hơn là hệ thống BHTG phụ thuộc quá nhiều vào NHTW. Từ đó có thể thấy ngay lợi thế của từng mô hình tổ chức BHTG. Ngoài ra còn yếu tố khác như năng lực, tính minh bạch, quy định rõ ràng v.v sẽ xử lý nhanh gọn đổ vỡ
Phạm vi của hoạt động BHTG sẽ được dành nhiều và độc lập hơn trong Luật BHTG mà Quốc hội sẽ xây dựng tới đây. Nói nôm na, “dư địa” để chúng ta có thể xây dựng luật BHTG tốt nhất với thông lệ quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập và thực tế phát triển của Việt Nam là rất lớn” - TS. Cao Sỹ Kiêm bổ sung.
Về vấn đề quản lý Nhà nước đối với BHTG, thú thực với Quốc hội là trước đây các cơ quan muốn trình cả ba luật cùng một lúc, Luật Ngân hàng Nhà nước, Luật các tổ chức tín dụng và Luật BHTG nhưng cũng chưa chuẩn bị kịp cho nên kỳ này mới trình 2 dự án luật trên. Chính vì thế, trong này có ghi một đoạn, cũng có thể hiểu là một cũng được nhưng hiểu là hai cũng đúng là quản lý nhà nước về BHTG theo quy định của Chính phủ, theo pháp luật BHTG. Cũng có nghĩa là trước mắt chưa có Luật BHTG thì Chính phủ sẽ quy định, khi có Luật BHTG rồi thì đương nhiên quy định của Chính phủ không còn hiệu lực nữa, sẽ thể hiện bằng các quy định hướng dẫn, phù hợp với Luật BHTG  và đúng là nghị định của Chính phủ cũng là một văn bản mang tính pháp quy.
(Ông Jean Pierre Sabourin - Tổng Giám đốc Tổng công ty BHTG Malaysia – nguyên Chủ tịch Hiệp hội BHTG quốc tế)

* Xây dựng Luật BHTG - người gửi tiền được bảo vệ tốt hơn

Theo TS. Cao Sỹ Kiêm, “trên cơ sở đã làm bước đầu, chúng ta cần tổng kết những gì đã đạt được và những gì còn thiếu sót so với những yêu cầu đã cam kết với các tổ chức thế giới và xu thế hội nhập chung. Kinh nghiệm các nước đã làm cũng đã có rồi, căn cứ vào thực tế đất nước chúng ta sẽ xây dựng một mô hình phù hợp để làm được điều đó cần nhanh chóng xây dựng Luật BHTG để có thể phối hợp với các cơ quan ban ngành khác. Có được như thế thì BHTG mới phát huy được nhanh chóng các ưu thế, vị trí của nó đồng thời đóng góp xứng đáng cho hệ thống tài chính.”

Người đứng đầu Viện Nghiên cứu lập pháp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội – TS. Đinh Xuân Thảo thì cho rằng: “Việc xây dựng Luật BHTG trong bối cảnh hiện nay là hết sức cần thiết, tạo hành lang pháp lý quan trọng để bảo vệ tốt hơn người gửi tiền”.

TS. Võ Trí Thành kỳ vọng: “Kỳ vọng thứ nhất là chúng ta có khuôn khổ pháp lý phù hợp trong đó BHTG có vị trí, vai trò cần có để thực hiện các chức năng của nó. Thứ hai, BHTG cần phải hoàn thiện nâng cao năng lực của mình. Thứ ba, BHTG sinh ra không phải vị BHTG mà  sinh ra để người dân và xã hội hiểu biết hơn về BHTG, qua đó lòng tin của người dân vào sự phát triển, ổn định của hệ thống tài chính Việt Nam được nâng cao”.

 Hầu hết các quốc gia,  Luật  BHTG được ban hành trước khi tổ chức BHTG ra đời. Đồng thời, xác định BHTG có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế, do vậy các quốc gia rất chú trọng đến việc điều chỉnh chính sách BHTG phù hợp với thực tế để đảm bảo bảo vệ tốt nhất quyền lợi của dân.
(TS.Dương Thu Hương - Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng)

 Hệ thống pháp luật về bảo vệ người gửi tiền thiếu đồng bộ và có nhiều nội dung không phù hợp với thực tiễn như đối tượng, phạm vi BHTG chưa bình đẳng trong thị trường tài chính, chưa khuyến khích thu hút tiền gửi ngoại tệ, hạn mức chi trả tiền gửi được bảo hiểm còn thấp; cơ chế giám sát chưa áp dụng chuẩn mực quốc tế, chưa có quy định rõ ràng về chức năng, nhiệm vụ của tổ chức Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam. Sự phối hợp giữa các cơ quan trong hệ thống giám sát còn nhiều bất cập; nghiệp vụ hỗ trợ tài chính, tiếp nhận - xử lý thiếu cơ sở pháp lý, cơ chế đồng bộ, chế tài xử lý yếu, việc thanh lý tổ chức nhận tiền gửi giải thể, phá sản chưa được văn bản pháp luật quy định rõ... Vì vậy việc xây dựng Luật BHTG là hết sức cần thiết và cần truyền tải được những nội dung đó phù hợp với tình hình thực tiễn của nước ta và thông lệ quốc tế.
(Ông Đặng Văn Chiến, Phó Chủ nhiệm Ủy ban pháp luật của Quốc hội, đại biểu Quốc hội)