Kiên định mục tiêu ổn định vĩ mô

Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng

Trong chương trình tọa đàm do VTV thực hiện với chủ đề “Việt Nam – Dấu ấn tăng trưởng năm 2017” mới đây, Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng đã chia sẻ một số nội dung về kết quả điều hành chính sách tiền tệ (CSTT) và hoạt động NH năm 2017 và các nhiệm vụ, giải pháp điều hành của NHNN năm 2018. Thời báo Ngân hàng trân trọng gửi tới bạn đọc nội dung này.

Xin Thống đốc cho biết những biện pháp điều hành CSTT năm qua đã được triển khai như thế nào để góp phần vào kết quả ấn tượng của nền kinh tế 2017?

Trước khi nói về điều hành CSTT, tôi chia sẻ một chút về công tác điều hành của Chính phủ trong năm 2017. Thứ nhất, căn cứ vào Nghị quyết Trung ương Đảng và Quốc hội, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 01 về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2017 từ rất sớm. Thứ hai, trong điều hành, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ luôn kiên định với mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, tăng trưởng bền vững.

Trên cơ sở mục tiêu điều hành của Chính phủ nên trong điều hành CSTT năm 2017, chúng tôi đưa ra mục tiêu phải kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô. Thông qua mục tiêu CSTT về tổng phương tiện thanh toán, điều hành tỷ giá hợp lý, nhưng vẫn phải duy trì tốc độ tăng trưởng tín dụng có chất lượng, đảm bảo nguồn vốn vừa hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế, vừa đảm bảo an toàn hoạt động NH. Đó là những điểm rất quan trọng để kiểm soát được lạm phát và giữ được ổn định vĩ mô. Lạm phát cơ bản trong suốt năm 2017 luôn duy trì được trong biên độ từ 1,4-1,6%. Điều này rõ ràng cho thấy các giải pháp điều hành CSTT đã thể hiện sự hiệu quả.

Về điều hành tỷ giá và thị trường ngoại tệ, năm 2017 cũng đã đạt được những kết quả tích cực như: thị trường ngoại tệ thông suốt, tất cả các nhu cầu ngoại tệ của nền kinh tế được đáp ứng đầy đủ, tỷ giá được giữ ổn định và linh hoạt theo diễn biến thị trường. Qua đó, đã khơi thông được nguồn ngoại tệ rất lớn trong nền kinh tế để đầu tư cho sản xuất, kinh doanh và giải quyết được tâm lý găm giữ ngoại tệ tồn tại bấy lâu nay. Thị trường ngoại tệ hoạt động thông suốt nên chúng ta đã mua được lượng ngoại tệ rất lớn.

Đối với điều hành lãi suất, trong bối cảnh phải thực hiện tiết giảm chi phí cho DN và nền kinh tế, ngành NH đã giữ ổn định và giảm mặt bằng lãi suất từ 0,5-1%. Đặc biệt, trong năm 2017 công tác điều hành vĩ mô đã có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành thuộc khối kinh tế tổng hợp. Và qua sự phối hợp chặt chẽ như vậy nên kết quả điều hành càng được củng cố.

Bloomberg đánh giá rằng, việc NHNN chuyển sang cơ chế điều hành dựa nhiều hơn vào thị trường để định giá đồng tiền, điều chỉnh tỷ giá trung tâm hàng ngày đã giúp đồng Việt Nam trở thành một trong những đồng tiền ổn định nhất ở châu Á trong năm qua. Điều này tạo động lực như thế nào cho NHNN trong điều hành CSTT và xử lý những vấn đề còn tồn tại của hệ thống NH, thưa Thống đốc?

Có thể nói kết quả, diễn biến của tỷ giá cũng như hoạt động của thị trường ngoại hối ở Việt Nam trong vòng hai năm vừa qua đã cho thấy sự kiểm chứng rõ ràng về hiệu quả của các công cụ điều hành CSTT nói chung và cơ chế điều hành tỷ giá mới nói riêng. Tôi cũng nói rõ, cơ chế điều hành tỷ giá trung tâm chỉ là một trong những công cụ của CSTT, đã được kết hợp rất linh hoạt và đồng bộ với các công cụ khác, kể cả trên thị trường ngoại tệ lẫn các công cụ trên thị trường tiền tệ bằng đồng Việt Nam.

Với việc chủ động phối hợp linh hoạt, điều hành đồng bộ và chủ động như vậy, thị trường ngoại tệ đã có những diễn biến tích cực và đến ngày hôm nay (5/1/2018 – PV), tổng dự trữ ngoại hối Nhà nước của Việt Nam đã lên mức xấp xỉ 52,5 tỷ USD; thị trường ngoại tệ rất ổn định, tỷ giá được điều hành linh hoạt theo tín hiệu thị trường và phù hợp với mục tiêu điều hành vĩ mô của Chính phủ và NHNN.

Những kết quả tích cực như vậy đã tạo nên niềm tin, cơ sở để NHNN tiếp tục kiên định trong việc thực thi các công cụ CSTT nói chung, cũng như công cụ, cơ chế điều hành tỷ giá và các hoạt động trên thị trường ngoại tệ nói riêng để đảm bảo làm sao thực hiện tốt nhất mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội mà Chính phủ đặt ra. Điều này cũng đạt được mục tiêu điều hành của NHNN là đảm bảo kiểm soát lạm phát, ổn định vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế theo Nghị quyết của Chính phủ.

Trong năm 2017, NHNN đã điều hành chính sách tín dụng vừa hỗ trợ DN sản xuất kinh doanh, vừa đảm bảo an toàn chất lượng tín dụng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Thống đốc có thể khái quát kết quả các chính sách này như thế nào?

Việc điều hành tăng trưởng tín dụng luôn phải đảm bảo mục tiêu một mặt hỗ trợ cho phát triển kinh tế, nhưng mặt khác phải kiểm soát được an toàn, đảm bảo tính ổn định, lành mạnh trong hoạt động NH. Quán triệt chỉ đạo của Chính phủ, ngay từ đầu năm chúng tôi đã chỉ đạo tới các TCTD phải tập trung tín dụng vào những lĩnh vực sản xuất, kinh doanh. Đặc biệt, tín dụng đã tăng đều trong suốt năm 2017 chứ không dồn vào cuối năm như nhiều năm trước đây. Điều này cho thấy nền kinh tế đã có được những kết quả tích cực khi tăng trưởng tín dụng ở mức hợp lý, chất lượng tốt hơn.

Kết quả, năm 2017 tăng trưởng tín dụng ở mức xấp xỉ 19%, cơ cấu tín dụng đã có sự chuyển dịch rất rõ nét theo hướng chất lượng và an toàn. Điều đó cho thấy chúng ta điều hành cơ bản đúng với định hướng và dự kiến đặt ra từ đầu năm. Trong đó, tín dụng tăng trưởng rất mạnh cho lĩnh vực nông nghiệp và nông thôn với mức tăng trên 22%; tín dụng trong lĩnh vực chế biến chế tạo cũng tăng cao hơn mức 22%; tín dụng cho lĩnh vực thương mại dịch vụ có mức tăng khá, tín dụng xuất khẩu cao hơn mức tăng trưởng năm trước. Những con số trên cho thấy tín dụng đã được đảm bảo đưa vào các lĩnh vực ưu tiên, lĩnh vực sản xuất kinh doanh.

Để kiểm soát chất lượng tín dụng, trong công tác điều hành, NHNN thường xuyên cảnh báo những TCTD có tập trung tín dụng vào các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro. Qua công tác điều hành tín dụng và tăng cường công tác thanh tra giám sát, cảnh báo sớm đã góp phần làm cho tín dụng năm nay tăng trưởng ở mức phù hợp, hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế nhưng kiểm soát được an toàn và hiệu quả.

Thưa Thống đốc, việc đẩy nhanh quá trình tái cơ cấu và XLNX theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ đã được NHNN triển khai như thế nào trong năm vừa qua?

Trên cơ sở Đề án cơ cấu lại các TCTD giai đoạn 2016-2020 gắn với XLNX được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Chính phủ đã báo cáo Quốc hội để thông qua Nghị quyết 42 về thí điểm XLNX, đồng thời Chính phủ cũng báo cáo Quốc hội xem xét và thông qua Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Các TCTD. Đây là những cơ sở pháp lý rất quan trọng để đẩy nhanh tiến trình cơ cấu lại, lành mạnh hóa hoạt động của các TCTD và tăng tiến độ, khối lượng XLNX trong thời gian tới.

Và trong năm 2017, khi có khuôn khổ pháp lý như vậy chúng tôi đã có kế hoạch và chương trình hành động cụ thể quán triệt đến các TCTD, xây dựng lộ trình cơ cấu lại với từng TCTD cũng như tiến độ XLXN cụ thể để đảm bảo thực hiện được mục tiêu Quốc hội và Chính phủ yêu cầu đối với hệ thống NH. Đặc biệt, trong tiến trình cơ cấu lại hệ thống các TCTD gắn với XLNX thì mục tiêu xuyên suốt theo chỉ đạo của Chính phủ và NHNN là phải đảm bảo an toàn hoạt động NH, kiểm soát được những bất ổn, những rủi ro trong hoạt động NH, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền.

NHNN sẽ rất chủ động, linh hoạt để kiểm soát được tốc độ tăng trưởng tín dụng, cũng như chất lượng tín dụng, đảm bảo an toàn hoạt động NH

Với những kết quả như vậy, xin Thống đốc cho biết những định hướng lớn trong điều hành CSTT và hoạt động NH năm 2018?

Trên cơ sở chỉ đạo tại Nghị quyết 01 vừa được Chính phủ ban hành, chúng tôi sẽ ban hành Chỉ thị để quán triệt đến toàn bộ hệ thống các TCTD những quan điểm, giải pháp chính sách cụ thể để thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội trong năm 2018.

Trong đó, một số định hướng lớn của NHNN gồm: Thứ nhất, Chính phủ và NHNN vẫn kiên định và tiếp tục nhất quán với lập trường chính sách củng cố, tăng cường sự ổn định kinh tế vĩ mô. Theo tôi, đây là yếu tố then chốt và có tính nền tảng không chỉ cho năm 2018 mà cho cả nhiệm kỳ. Vì vậy, duy trì được kiên định ổn định kinh tế vĩ mô là then chốt trong điều hành CSTT năm 2018 để kiểm soát lạm phát như mục tiêu Quốc hội và Chính phủ đề ra.

Để đạt được mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, NHNN sẽ tiếp tục áp dụng đồng bộ, linh hoạt, chủ động các công cụ CSTT như lãi suất, tỷ giá, tín dụng. Đặc biệt, về tín dụng chúng tôi chia sẻ ý kiến của ông Jonathan Dunn, Trưởng đại diện IMF tại Việt Nam, rằng chúng ta hoàn toàn có thể đạt được mức tăng trưởng tín dụng thấp nhưng chất lượng tín dụng cao hơn để hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế. Và trong điều hành tín dụng năm nay, NHNN sẽ rất chủ động, linh hoạt để kiểm soát được tốc độ tăng trưởng tín dụng, cũng như chất lượng tín dụng, đảm bảo an toàn hoạt động NH.

Cùng với đó, điều hành tỷ giá tiếp tục linh hoạt, chủ động theo tín hiệu thị trường, đảm bảo mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô và góp phần đẩy mạnh hoạt động thông suốt trên thị trường ngoại tệ và tăng dự trữ ngoại hối. Về lãi suất, NHNN tiếp tục giữ ổn định mặt bằng lãi suất và có cơ sở để tin tưởng hệ thống NH có thể tiếp tục giảm lãi suất cho vay để hỗ trợ nền kinh tế.

Bên cạnh đó, trong năm nay sẽ tiếp tục tăng cường thực hiện quyết liệt Đề án cơ cấu lại hệ thống các TCTD đến năm 2020 gắn với XLNX. Chúng tôi xác định đây là một nhiệm vụ then chốt để hỗ trợ cho hệ thống NH có thể hoạt động và phát triển ổn định, lành mạnh và bền vững, góp phần đắc lực trong phát triển kinh tế-xã hội đất nước.

Xin cảm ơn Thống đốc!